Tôi nhất quyết không tha, lần sau các con phải dậy sớm hơn để hoàn thành công việc trước khi đi học, còn hôm nay, khi các con xong việc nhà, mẹ sẽ lái xe đưa hai con đến trường.
Trên đường đi, tôi hỏi hai đứa rằng, giữa hai lựa chọn - tự mình dọn mấy cái máy, để con tự đi học bằng buýt, và bắt con dọn dẹp rồi phải đưa con đi học - việc gì dễ làm và ít tốn công sức với tôi hơn.
Hai đứa đều cáu kỉnh: mẹ dọn một tý là xong, sao cứ nhất nhất bắt chúng con phải làm việc.
Trong quá trình tiếp xúc với nhiều người, tôi nhận ra rằng, những người có vấn đề trong công việc, trong dạy dỗ con cái, trong mối quan hệ gia đình, đồng nghiệp, đến mức không có thời gian cho bản thân, luôn mệt mỏi, rối loạn lo âu... nhiều phần bắt nguồn từ việc không quản lý được cuộc sống hàng ngày, để nó diễn ra lộn xộn.
Tôi biết các con bắt đầu có rất nhiều việc "bận" như học hành, các hoạt động ngoại khóa, tham gia dự án, nhưng tôi vẫn cho rằng, trước hết chúng phải sắp xếp được việc nhà. Việc nhà là để duy trì cuộc sống ổn định cân bằng mỗi ngày, là thứ không thể cắt bỏ.
Tôi muốn các con mai này khi có bất cứ khó khăn mệt mỏi gì, trước tiên hãy quay về, sắp xếp lại cuộc sống của mình thật ổn, thì từ từ mới có tâm trí giải quyết các vấn đề khác.
Nhưng nhiều khi tĩnh lặng, tôi tự đặt ra câu hỏi: Hai đứa nhỏ muốn quản lý cuộc sống cho ổn, thì chúng sẽ phải học những gì, môn học đấy chính xác dạy ở đâu, có giáo trình không...
Tôi không tìm thấy nhiều câu trả lời, ngoài một ít thông tin mơ hồ rằng, đâu đó trên thế giới, có những trường đang dạy Maintenance Home, tạm dịch là "Kỹ năng bảo trì tại gia đình" - có vẻ là môn học gần với điều tôi đang tìm kiếm nhất.
Môn học này dạy trẻ con chăm sóc nhà cửa, vật nuôi, sửa chữa nhỏ trong gia đình, kiểm tra cửa an toàn mỗi tối trước khi đi ngủ... Ồ đúng là môn học rất hữu ích cho cuộc sống, nhưng lại chỉ dạy ở một số trường tư, học phí đắt.
Khi còn ở Việt Nam, mọi dịch vụ đều rất có sẵn, hỏng cái quần cái áo, ổ khóa, bồn nước hay cần thay cái bóng đèn, tôi đều có thể nhấc điện thoại gọi người đến sửa, hoặc mang ra hàng cách nhà vài bước chân. Chi phí rẻ đến mức tôi thậm chí không hiểu nổi, làm sao những người thợ có thể sống được bằng nghề này. Nếu chuyển nhà, mua đồ nội thất, cửa hàng cũng sẽ cử nhân viên đến lắp trong một nốt nhạc...
Nhưng từ khi sang Pháp, nhân công dịch vụ rất đắt, và cái gì cũng phải đặt hẹn rất lâu mới có người đến sửa. Dần dà, đồ đạc trong nhà chúng tôi tự mua tự lắp, tôi tự đơm lại cái khuy bị rơi, khâu lại quần áo bị sứt chỉ hay tự cắt gấu quần. Chồng tôi tự sửa những hỏng nhỏ, như thay công tắc, cháy bóng đèn, quấn lại vòi nước bị rò rỉ... Có lần anh sửa lại cho tôi chiếc chìa khóa ôtô hỏng mạch điện bao năm không thể bấm đóng mở tự động. Khi tôi trầm trồ, anh thản nhiên nói đó là những kiến thức anh học được từ cấp hai, trong môn học nghề liên quan đến hàn mạch điện.
Tôi mới nhớ ra, hệ thống trường công ở Việt Nam từng rải rác có những nội dung về thủ công, kỹ thuật tương tự "Maintenance Home", tiếc là cách truyền đạt chưa hấp dẫn, giáo án chưa mang tính hệ thống và quá trình kiểm tra còn nhiều phần mang tính hình thức.
Vậy giải pháp ở đây, khi các nội dung này chưa được dạy phổ biến và hiệu quả ở trường học, là gì? Tôi cho là cha mẹ có vai trò quan trọng. Hãy cùng các con thực hành Tự mình làm lấy (DIY - Do It Yourself) để các con thấy tầm quan trọng của những việc vặt trong cuộc sống. Xa hơn nữa, để đáp ứng sự phát triển nhanh của xã hội, chúng ta hoàn toàn có thể dạy con các kỹ năng, công cụ như quản lý thời gian, quản lý tài chính, quản lý mối quan hệ... bằng chính kinh nghiệm của mình. Điều quan trọng là lựa chọn những kỹ năng thiết yếu, phù hợp nhất với hoàn cảnh sống của gia đình để xây dựng "giáo trình" riêng vừa "số đo" cho con bạn.
Và tất nhiên để trẻ có kỹ năng này, bản thân bố mẹ phải là người tự luyện tập "bảo trì, bảo dưỡng" cuộc sống hàng ngày của mình, kiên nhẫn kèm cặp các con hình thành những thói quen tốt, thành thạo kỹ năng nhỏ hàng ngày
Cuộc sống hiện đại ngày càng có nhiều áp lực từ công việc, môi trường, trẻ con được đào tạo kỹ năng để tự "bảo dưỡng" cuộc sống bản thân, chúng sẽ có cuộc sống hạnh phúc dễ chịu hơn.
Dịp này, tôi đang cùng con gái út vượt qua một thử thách là mỗi sáng thức dậy sẽ trải giường đẹp như khách sạn, và cuối tuần sẽ dọn phòng gọn gàng như nhà cho thuê Airbnb. Con hào hứng lắm, hy vọng hai mẹ con sẽ phá đảo "game khó" này một cách vui vẻ, hòa bình thay vì quát mắng nhau mỗi sáng.
Theo: TS. Trần Thị Phương Thảo
